Από την 1η Ιανουαρίου 2027 ξεκινά στην Ευρωπαϊκή Ένωση ένα νέο σύστημα τιμολόγησης του CO₂ – το ETS II. Για πρώτη φορά, θα επηρεαστούν άμεσα και οι ιδιώτες καταναλωτές: από τη θέρμανση μέχρι την τιμή των καυσίμων, το κόστος των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα θα περνά πλέον κατευθείαν στον καταναλωτή.
Πώς λειτουργεί το νέο σύστημα ETS II
Μέχρι τώρα, το γερμανικό κράτος όριζε ετήσια μια σταθερή τιμή για το CO₂ – αυτή τη στιγμή είναι 55 ευρώ ανά τόνο.
Από το 2027, όμως, η τιμή δεν θα καθορίζεται πολιτικά, αλλά μέσω του χρηματιστηρίου ρύπων της Ε.Ε., όπου θα λειτουργεί πλήρως η αρχή της προσφοράς και της ζήτησης.
Οι εταιρείες που εμπορεύονται ορυκτά καύσιμα (όπως οι πάροχοι πετρελαίου, φυσικού αερίου και βενζίνης) θα πρέπει να αγοράζουν ειδικά πιστοποιητικά εκπομπών CO₂.
Το κόστος αυτών των πιστοποιητικών θα μετακυλίεται αναπόφευκτα στους καταναλωτές.
Πρώτες ενδείξεις: 73 ευρώ ανά τόνο CO₂
Στην πρώτη ημέρα λειτουργίας της νέας χρηματιστηριακής αγοράς CO₂ στις 6 Μαΐου 2025, το πιστοποιητικό πωλήθηκε στα 73 ευρώ ανά τόνο CO₂, πολύ υψηλότερα από την τρέχουσα τιμή στη Γερμανία.
Τι σημαίνει αυτό για την καθημερινότητα;
- Η τιμή της βενζίνης μπορεί να αυξηθεί κατά 18 λεπτά ανά λίτρο.
- Το φυσικό αέριο αναμένεται να αυξηθεί κατά 1,5 σεντ ανά kWh.
Αν επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις, από το 2027 η οδήγηση και η θέρμανση θα γίνουν σημαντικά ακριβότερες.
Πού μπορεί να φτάσει η τιμή έως το 2030;
Οι προβλέψεις είναι ανησυχητικές: Η Bloomberg NEF εκτιμά την τιμή στα 149 ευρώ/τόνο το 2030. Η ADAC αναμένει τουλάχιστον διπλασιασμό του σημερινού κόστους καυσίμων, με αυξήσεις έως και 38 λεπτά ανά λίτρο βενζίνης ήδη από το 2027.
Ο καθηγητής Achim Wambach από το ZEW εκτιμά ότι η τιμή μπορεί να φτάσει ακόμα και στα 200 ευρώ ανά τόνο CO₂, που μεταφράζεται σε 60 λεπτά αύξηση ανά λίτρο βενζίνης.
Πώς αντιδρά η γερμανική κυβέρνηση;
Η κυβέρνηση του καγκελάριου Friedrich Merz (CDU) στηρίζει το ETS II, αλλά εγκατέλειψε την ιδέα του “Κlimageld”, ενός οικονομικού βοηθήματος για την κάλυψη του αυξημένου κόστους.
Αντί αυτού, οι εισπράξεις από το νέο χρηματιστήριο θα χρησιμοποιηθούν για τη μείωση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος.
Μοναδικό μέτρο ανακούφισης παραμένει η αυξημένη αποζημίωση μετακινήσεων (Pendlerpauschale), που έχει ήδη ανέβει στα 38 λεπτά ανά χιλιόμετρο από τον 21ο χλμ.
Πώς να προετοιμαστείτε
Όσοι συνεχίσουν να χρησιμοποιούν βενζινοκίνητα ή πετρελαιοκίνητα οχήματα και να θερμαίνουν τα σπίτια τους με φυσικό αέριο ή πετρέλαιο, θα βρεθούν αντιμέτωποι με σημαντικά υψηλότερα έξοδα.
Η έγκαιρη στροφή προς πιο οικονομικά και φιλικά προς το περιβάλλον μέσα μεταφοράς ή η επένδυση σε θερμοσίφωνες και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι πλέον επιβεβλημένη.
Τι δείχνει η αγορά
Το πρώτο σήμα της τιμής στα 73 ευρώ ανά τόνο δεν είναι δεσμευτικό, αλλά αποτελεί ένδειξη για το πώς αξιολογούν οι αγορές το κόστος των εκπομπών στο μέλλον.
Όλα δείχνουν ότι το ενεργειακό κόστος θα ανέβει, επηρεάζοντας εκατομμύρια νοικοκυριά σε όλη την Ευρώπη.
Η Ε.Ε. διατηρεί πάντως τη δυνατότητα να μεταθέσει την εφαρμογή του ETS II κατά έναν χρόνο, εφόσον κρίνει ότι θα προκληθούν κοινωνικές αναταραχές.
Όμως, κάτι τέτοιο θεωρείται μάλλον απίθανο υπό τις παρούσες συνθήκες.
