Η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζει μια από τις πιο σημαντικές αλλαγές των τελευταίων ετών στο καθεστώς των εισαγωγών από τρίτες χώρες. Η μέχρι σήμερα ισχύουσα απαλλαγή για παραγγελίες μικρής αξίας—κάτω από 150 ευρώ—οδεύει προς οριστική κατάργηση. Η μεταρρύθμιση αυτή στοχεύει κυρίως στις πλατφόρμες χαμηλού κόστους όπως Temu, Shein και AliExpress, που τα τελευταία χρόνια έχουν πλημμυρίσει τα ευρωπαϊκά κέντρα διαλογής με εκατομμύρια πακέτα καθημερινά.
Η ΕΕ θεωρεί ότι το υπάρχον σύστημα δεν μπορεί πλέον να ανταποκριθεί στον όγκο και τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν οι μεγάλοι κινέζοι ηλεκτρονικοί πωλητές. Πολλές αποστολές δηλώνονται με εξαιρετικά χαμηλές αξίες ή με εσκεμμένα ανακριβή στοιχεία, με αποτέλεσμα να μην επιβάλλονται δασμοί ούτε ΦΠΑ, ενώ οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις καλούνται να ανταγωνιστούν προϊόντα τεχνητά υποτιμημένα. Η Κομισιόν υπολογίζει ότι περίπου τα δύο τρίτα των εισαγόμενων πακέτων φέρουν ανακριβή αξία, γεγονός που μεταφράζεται σε σημαντικές δημοσιονομικές απώλειες και νοθευμένο ανταγωνισμό.
Με τη νέα ρύθμιση, κάθε προϊόν που εισέρχεται στην ΕΕ από χώρα εκτός ενιαίας αγοράς θα επιβαρύνεται με δασμό και σχετικές χρεώσεις, ανεξάρτητα από το πραγματικό του κόστος.
Η εφαρμογή θα γίνει σταδιακά: μια μεταβατική περίοδος τίθεται σε ισχύ το 2026, ενώ η πλήρης κατάργηση της εξαίρεσης θα ενεργοποιηθεί το 2028. Παράλληλα, εξετάζεται το ενδεχόμενο μιας ενιαίας, χαμηλής χρέωσης έως δύο ευρώ ανά πακέτο, ώστε να απλοποιηθεί η διαδικασία και να μειωθεί ο διοικητικός φόρτος για τις τελωνειακές αρχές.
Το μεγάλο ερώτημα για τους καταναλωτές είναι αν θα χρειάζεται πλέον να επισκέπτονται προσωπικά το τελωνείο για όλες τις παραγγελίες από κινεζικές πλατφόρμες. Στις περισσότερες περιπτώσεις η απάντηση είναι καθησυχαστική: οι εταιρείες διανομής, όπως DHL και Hermes, θα συνεχίσουν να αναλαμβάνουν τη διαδικασία εκτελωνισμού αυτόματα. Αυτό σημαίνει ότι ο παραλήπτης θα πληρώνει τον σχετικό δασμό και τις πρόσθετες χρεώσεις κατά την παράδοση ή ηλεκτρονικά πριν την παραλαβή, ακριβώς όπως συμβαίνει ήδη με τα πακέτα που υπόκεινται σε ΦΠΑ.
Μόνο όταν για κάποια αποστολή δεν μπορεί να ολοκληρωθεί ο αυτοματοποιημένος εκτελωνισμός θα αποστέλλεται ειδοποίηση από το αρμόδιο τελωνείο. Σε αυτή την περίπτωση, ο καταναλωτής πρέπει να πάει ο ίδιος στο χώρο του τελωνείου, να προσκομίσει τα αποδεικτικά αγοράς και να καταβάλει τις σχετικές χρεώσεις. Αυτή η διαδικασία όμως αναμένεται να αφορά μικρό ποσοστό πακέτων, καθώς η ΕΕ και οι εταιρείες logistics επενδύουν σε πιο αυτοματοποιημένα συστήματα για να διαχειριστούν τον τεράστιο όγκο αποστολών.
Η επικείμενη μεταρρύθμιση αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας να αποκατασταθεί η ισορροπία στον ανταγωνισμό μεταξύ ευρωπαϊκών και ασιατικών πλατφορμών, αλλά και να αυξηθεί η φορολογική διαφάνεια στον τομέα του ηλεκτρονικού εμπορίου. Για τους χρήστες, οι αλλαγές σημαίνουν κυρίως υψηλότερο συνολικό κόστος και λιγότερα “σχεδόν δωρεάν” πακέτα, αλλά όχι απαραίτητα περισσότερη ταλαιπωρία.
