Μια νέα μελέτη του Γερμανικού Κέντρου Έρευνας για την Ένταξη και τη Μετανάστευση (DeZIM) αποκαλύπτει ότι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αντιμετωπίζουν συχνά άνισες πρακτικές στα γερμανικά Jobcenter, όταν αιτούνται κοινωνικά επιδόματα.
Η μελέτη, με τίτλο «Wir behandeln alle gleich» («Σας αντιμετωπίζουμε όλους το ίδιο»), εξετάζει μορφές θεσμικών διακρίσεων που δεν εκδηλώνονται απαραίτητα ανοιχτά, αλλά εφαρμόζονται μέσα από αυστηρές και περιοριστικές ερμηνείες της νομοθεσίας.
Παλαιότερα ευρήματα ενίσχυσαν τις υποψίες
Ήδη από το 2017, έρευνα είχε δείξει ότι:
- 45% των μεταναστών που λάμβαναν κοινωνικά επιδόματα δήλωναν ότι είχαν βιώσει διακρίσεις από τις Αρχές,
- αντίστοιχα, το ποσοστό για όσους είχαν γεννηθεί στη Γερμανία ήταν 30%.
Τα στοιχεία αυτά ώθησαν τους ερευνητές να εξετάσουν πιο προσεκτικά πώς βιώνουν οι πολίτες της ΕΕ το Neue Grundsicherung (το επίδομα μακροχρόνιας ανεργίας, πρώην Bürgergeld).
«Ίσοι στα χαρτιά, όχι πάντα στην πράξη»
Αν και οι πολίτες της ΕΕ έχουν ίσα νομικά δικαιώματα με τους Γερμανούς, η έρευνα διαπιστώνει ότι όσοι είναι ήδη κοινωνικά ή οικονομικά ευάλωτοι συχνά μειονεκτούν, λόγω υπερβολικά αυστηρής εφαρμογής των κανονισμών από τη διοίκηση.
Με απλά λόγια, οι κανόνες είναι ίδιοι για όλους, όμως δεν λαμβάνεται υπόψη ότι:
- δεν έχουν όλοι την ίδια γνώση του συστήματος,
- δεν κατανοούν όλοι τη γραφειοκρατική γλώσσα,
- δεν ενημερώνονται επαρκώς για τα δικαιώματά τους.
Γλώσσα και γνώση του συστήματος παίζουν καθοριστικό ρόλο
Η μελέτη δείχνει ότι ο σημαντικότερος παράγοντας δεν είναι τόσο η εθνικότητα, όσο:
- η γνώση της γερμανικής γλώσσας,
- η εξοικείωση με το γερμανικό διοικητικό σύστημα.
Όσοι μιλούν καλά γερμανικά και κατανοούν τη λεγόμενη «Amtsprache» (διοικητική γλώσσα), μπορούν πιο εύκολα να διεκδικήσουν τα δικαιώματά τους και να κατανοήσουν τις διαδικασίες.
Αντίθετα, όσοι δεν έχουν αυτή τη γνώση βασίζονται συχνά σε:
- φίλους και συγγενείς,
- γνωστούς,
- συμβούλους και κοινωνικούς διαμεσολαβητές.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι οι επαγγελματίες σύμβουλοι είναι πολύ πιο αποτελεσματικοί από την άτυπη βοήθεια φίλων ή οικογένειας.
Ηθικά και συνταγματικά ερωτήματα
Το DeZIM καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η έλλειψη επαρκούς υποστήριξης για μη γερμανόφωνους αιτούντες δημιουργεί σοβαρά ηθικά ζητήματα και έρχεται σε αντίθεση με την αρχή της αξιοπρεπούς διαβίωσης για όλους, όπως αυτή κατοχυρώνεται στο Γερμανικό Σύνταγμα
