Οι πρόσφατοι αριθμοί της Bundesagentur für Arbeit φέρνουν ξανά στο προσκήνιο ένα θέμα που η γερμανική πολιτική συζητά εδώ και χρόνια, χωρίς όμως ξεκάθαρα αποτελέσματα: την πραγματική ένταξη των προσφύγων στην αγορά εργασίας.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι η εξάρτηση από το Bürgergeld διαφέρει δραματικά όχι μόνο ανάλογα με την εθνικότητα, αλλά και με το ομόσπονδο κρατίδιο στο οποίο ζει κανείς.
Σε εθνικό επίπεδο, το Bürgergeld λαμβάνει μόλις το 5,3% των Γερμανών πολιτών κάτω από το όριο συνταξιοδότησης. Αντίθετα, το ποσοστό στους αλλοδαπούς αγγίζει το 19,7%, δηλαδή σχεδόν τετραπλάσιο.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο έντονη όταν εξετάζονται οι πρόσφυγες από τις βασικές χώρες ασύλου.
Τι δείχνει πραγματικά η Bürgergeld-Quote
Η λεγόμενη Bürgergeld-Quote, ή αλλιώς SGB-II-Quote, αποτυπώνει το ποσοστό του πληθυσμού σε παραγωγική ηλικία που εξαρτάται από την κρατική στήριξη.
Δεν αφορά συνταξιούχους, αλλά ανθρώπους που θεωρητικά μπορούν να εργαστούν.
Σε ολόκληρο τον πληθυσμό, το ποσοστό αυτό ανέρχεται περίπου στο 8%.
Στους Γερμανούς πολίτες περιορίζεται στο 5,3%, ενώ στους πολίτες άλλων κρατών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ανεβαίνει στο 8,9%. Στις ομάδες προσφύγων, όμως, τα νούμερα εκτοξεύονται.
Πρόσφυγες και Bürgergeld: Οι μεγάλες αποκλίσεις
Ιδιαίτερα υψηλή είναι η εξάρτηση από το Bürgergeld στους πρόσφυγες που προέρχονται από τις οκτώ βασικές χώρες ασύλου.
Σε αυτή την κατηγορία, σχεδόν το 42% λαμβάνει την παροχή. Με απλά λόγια, τέσσερις στους δέκα δεν έχουν ενταχθεί ακόμη στην αγορά εργασίας.
Ακόμη πιο έντονη είναι η εικόνα στους πρόσφυγες από την Ουκρανία. Εκεί, το ποσοστό φτάνει το 55%, γεγονός που σημαίνει ότι περισσότεροι από τους μισούς βασίζονται στο Bürgergeld για την καθημερινή τους διαβίωση.
Στατιστικά, αυτό μεταφράζεται σε μια εντυπωσιακή αναλογία: άτομα από χώρες ασύλου λαμβάνουν Bürgergeld περίπου οκτώ φορές συχνότερα από τους Γερμανούς, ενώ οι Ουκρανοί πρόσφυγες σχεδόν δέκα φορές συχνότερα.
Οι βασικές χώρες ασύλου που περιλαμβάνονται σε αυτή την κατηγορία είναι το Αφγανιστάν, η Συρία, η Ερυθραία, το Ιράκ, το Ιράν, η Νιγηρία, το Πακιστάν και η Σομαλία.
Η συγκεκριμένη ομάδα χρησιμοποιείται σταθερά από τις γερμανικές αρχές για συγκρίσεις και αναλύσεις.
«Job-Turbo» που δεν ήρθε ποτέ
Τα στοιχεία αποκαλύπτουν και κάτι ακόμη: τα κυβερνητικά σχέδια για επιτάχυνση της ένταξης στην εργασία δεν φαίνεται να αποδίδουν.
Παρά τις εξαγγελίες και τα προγράμματα, τα ποσοστά των προσφύγων που εξαρτώνται από το Bürgergeld παραμένουν σχεδόν αμετάβλητα σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Αυτό σημαίνει ότι, στην πράξη, η πολυδιαφημισμένη ώθηση προς την εργασία δεν έχει μετατραπεί σε μαζική απορρόφηση στην αγορά εργασίας.
Το έντονο βόρειο-νότιο χάσμα
Εξίσου αποκαλυπτικές είναι οι διαφορές μεταξύ των ομόσπονδων κρατιδίων.
Στη Βρέμη, το ποσοστό Bürgergeld στο σύνολο του πληθυσμού φτάνει το 16,6%, το υψηλότερο σε όλη τη Γερμανία. Πρόκειται για ποσοστό σχεδόν τετραπλάσιο σε σύγκριση με τη Βαυαρία, όπου η αντίστοιχη αναλογία περιορίζεται στο 4,2%.
Η Βαυαρία εμφανίζει έτσι την καλύτερη εικόνα πανεθνικά, με επίπεδα που προσεγγίζουν την πλήρη απασχόληση.
Πού εντάσσονται οι πρόσφυγες και πού όχι
Ακόμη πιο έντονο είναι το χάσμα όταν εξετάζονται αποκλειστικά οι πρόσφυγες από τις βασικές χώρες ασύλου.
Στη Βρέμη, πάνω από το 52% αυτών των ανθρώπων ζει αποκλειστικά με Bürgergeld. Παρόμοια εικόνα καταγράφεται στα μεγάλα αστικά κέντρα του βορρά, όπως το Αμβούργο και το Βερολίνο, όπου τα ποσοστά πλησιάζουν το 50%.
Υψηλά παραμένουν και στη NRW, με σχεδόν τους μισούς πρόσφυγες να μην έχουν ακόμη σταθερή θέση εργασίας.
Στον νότο, η εικόνα αλλάζει αισθητά. Στη Βάδη-Βυρτεμβέργη, περίπου το 36% των προσφύγων λαμβάνει Bürgergeld, ενώ στη Θουριγγία το ποσοστό είναι ελαφρώς χαμηλότερο.
Η καλύτερη επίδοση καταγράφεται ξανά στη Βαυαρία, όπου περίπου το 31% των προσφύγων παραμένει στο σύστημα στήριξης.
Ο ρόλος του τόπου κατοικίας
Η σύγκριση οδηγεί σε ένα σαφές συμπέρασμα: η ένταξη στην αγορά εργασίας δεν εξαρτάται μόνο από το άτομο, αλλά σε μεγάλο βαθμό από το πού ζει.
Τα κρατίδια με ισχυρή βιομηχανία, χαμηλή ανεργία και δομημένα προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης φαίνεται να εντάσσουν πιο αποτελεσματικά τους πρόσφυγες.
Αντίθετα, στα βόρεια κρατίδια και στα κρατίδια-πόλεις, η εξάρτηση από το Bürgergeld παραμένει υψηλή, δημιουργώντας κοινωνικές και πολιτικές εντάσεις.
Τα δεδομένα δείχνουν ξεκάθαρα ότι η συζήτηση για την ένταξη δεν μπορεί πλέον να αγνοεί τις περιφερειακές ανισότητες.
