Η Ευρωπαϊκή Ένωση αναγνωρίζει πλέον επίσημα αυτό που η Γερμανία υποστηρίζει εδώ και χρόνια: η χώρα βρίσκεται υπό υπερβολική μεταναστευτική πίεση και σηκώνει δυσανάλογο βάρος στη διαχείριση του προσφυγικού ζητήματος στην Ευρώπη.
Σύμφωνα με νέα έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Γερμανία μπορεί να αιτηθεί απαλλαγή από την υποχρέωση υποδοχής νέων μεταναστών έως τα τέλη του 2026, στο πλαίσιο του νέου μηχανισμού ευρωπαϊκής αλληλεγγύης.
Η ανάλυση, που φέρει την υπογραφή του Επιτρόπου Εσωτερικών Υποθέσεων Μάγκνους Μπρίνερ, βασίζεται στο σύστημα του λεγόμενου “Solidaritätspool”, δηλαδή του μηχανισμού αλληλεγγύης της πρόσφατης μεταρρύθμισης του ευρωπαϊκού ασύλου (GEAS).
Το εργαλείο αυτό προβλέπει ανακούφιση των κρατών που δέχονται υψηλές ροές αιτούντων άσυλο, επιτρέποντάς τους να μην αναλαμβάνουν πρόσθετες υποχρεώσεις για ένα συγκεκριμένο διάστημα.
Τι σημαίνει αυτό για τη Γερμανία
Η Γερμανία μπορεί να επικαλεστεί ότι φιλοξενεί ήδη έναν τεράστιο αριθμό αιτούντων άσυλο – πολλούς από τους οποίους, σύμφωνα με τους ευρωπαϊκούς κανονισμούς, θα έπρεπε να είχαν παραμείνει σε άλλα κράτη μέλη.
Γι’ αυτό, σύμφωνα με την Επιτροπή, δεν χρειάζεται να προσφέρει ούτε χρηματικές ούτε υλικές συνεισφορές στο πλαίσιο του μηχανισμού.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει πως η Γερμανία θα μπορούσε να παγώσει προσωρινά τη συμμετοχή της σε νέες μετεγκαταστάσεις προσφύγων και να επικεντρωθεί στην αποσυμφόρηση του εσωτερικού της συστήματος υποδοχής.
Οι χώρες που χρειάζονται βοήθεια
Σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, Ελλάδα, Κύπρος, Ισπανία και Ιταλία συγκαταλέγονται μεταξύ των κρατών που θα λάβουν ευρωπαϊκή στήριξη το επόμενο έτος, λόγω υπερβολικού αριθμού αφίξεων και πιέσεων στα συστήματα ασύλου.
Ειδικά η Ελλάδα και η Κύπρος καταγράφουν δυσανάλογα πολλές αφίξεις σε σχέση με τον πληθυσμό τους, ενώ η Ιταλία και η Ισπανία επωμίζονται το βάρος των θαλάσσιων διασώσεων στη Μεσόγειο.
Η Επιτροπή επισημαίνει επίσης ότι χώρες όπως Αυστρία, Πολωνία, Τσεχία, Εσθονία, Βουλγαρία και Κροατία μπορούν να ζητήσουν μερική απαλλαγή από τις υποχρεώσεις αλληλεγγύης, επικαλούμενες τις σωρευτικές πιέσεις των τελευταίων πέντε ετών.
«Η Γερμανία έχει ήδη κάνει πολλά»
Ο επίτροπος Μπρίνερ τόνισε ότι η Γερμανία έχει «σηκώσει το μεγαλύτερο βάρος» ακόμη πριν τεθεί σε ισχύ το νέο πλαίσιο ασύλου.
Με το νέο σύστημα, η χώρα αναμένεται να ωφεληθεί σημαντικά, κυρίως λόγω της ενίσχυσης των ελέγχων στα εξωτερικά σύνορα της Ε.Ε..
Ανάμεσα στις προβλέψεις είναι:
- Υποχρεωτική καταγραφή όλων των νεοεισερχόμενων,
- Ενισχυμένοι έλεγχοι ασφαλείας,
- Και η δημιουργία ειδικών κέντρων ταχείας διαδικασίας ασύλου στα σύνορα, με περιορισμένους όρους διαμονής.
Κατά τον Μπρίνερ, η αυστηρότερη ευρωπαϊκή πολιτική ήδη αποδίδει: «Η παράνομη μετανάστευση μειώθηκε κατά 35 % το τελευταίο έτος», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ένα κρίσιμο βήμα στη μεταρρύθμιση του ασύλου
Η έκθεση της Επιτροπής θεωρείται ορόσημο για την εφαρμογή του νέου Κοινού Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασύλου (GEAS).
Στόχος του είναι να επιτευχθεί δίκαιη κατανομή ευθυνών μεταξύ των κρατών μελών και να αποτραπεί η δευτερογενής μετανάστευση – δηλαδή η μετακίνηση προσφύγων από τις χώρες πρώτης εισόδου προς κράτη όπως η Γερμανία.
Η αλληλεγγύη, όπως ορίζει η μεταρρύθμιση, μπορεί να πάρει διάφορες μορφές: είτε μέσω μετεγκατάστασης προσφύγων, είτε μέσω χρηματοδότησης, είτε ακόμη με προσφορά υλικοτεχνικής βοήθειας ή στήριξη έργων καταπολέμησης της παράνομης μετανάστευσης σε τρίτες χώρες.
Ο νέος αυτός μηχανισμός αποσκοπεί σε μια πιο ισορροπημένη και αποτελεσματική ευρωπαϊκή πολιτική ασύλου, όπου κάθε χώρα θα συμβάλλει ανάλογα με τις δυνατότητές της – και όπου χώρες όπως η Γερμανία θα μπορούν επιτέλους να ανασάνουν από την υπερφόρτωση των τελευταίων ετών.
