Στη Γερμανία υπάρχουν περίπου 1,7 εκατομμύρια μονογονεϊκές οικογένειες, με τη συντριπτική πλειονότητα των γονέων να είναι γυναίκες.
Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι μονογονείς είναι πολλές – από τη φροντίδα των παιδιών και τη διαχείριση του νοικοκυριού μέχρι την επαγγελματική τους σταδιοδρομία.
Ωστόσο, υπάρχουν διάφορες παροχές και οικονομικές ενισχύσεις που μπορούν να βοηθήσουν.
1. Δικαίωμα στην Παιδική Φροντίδα
Οι γονείς έχουν δικαίωμα σε θέση παιδικής φροντίδας από το πρώτο έτος της ζωής του παιδιού.
Αν δεν βρεθεί θέση, οι γονείς μπορούν να προσφύγουν στο Jugendamt (Υπηρεσία Νεολαίας) ή, αν προκύψει οικονομική ζημία λόγω έλλειψης φροντίδας, να διεκδικήσουν αποζημίωση.
Από το 2026 τίθεται σε εφαρμογή το Ganztagsförderungsgesetz, που θα παρέχει σταδιακά ολοήμερη φροντίδα σε παιδιά του Δημοτικού έως το 2029.
2. Επίδομα Ασθένειας για Γονείς (Kinderkrankengeld)
Οι μονογονείς που είναι ασφαλισμένοι σε δημόσιο ταμείο υγείας μπορούν να λάβουν Kinderkrankengeld, αν το παιδί τους (κάτω των 12 ετών) αρρωστήσει και χρειαστεί να μείνουν σπίτι.
Το 2024-2025, δικαιούνται 30 ημέρες αποζημίωσης ανά παιδί (έως 70 ημέρες συνολικά για πολλά παιδιά).
Οι αυτοαπασχολούμενοι μπορούν να λάβουν το 70% του εισοδήματός τους.
3. Φορολογικές Ελαφρύνσεις για Μονογονείς
Οι μονογονείς που ζουν μόνοι με τα παιδιά τους δικαιούνται τον φορολογικό συντελεστή II, ο οποίος είναι πιο ευνοϊκός.
Επιπλέον, λαμβάνουν το Entlastungsbetrag (φορολογική έκπτωση) ύψους 4.260 ευρώ ετησίως, συν 240 ευρώ επιπλέον για κάθε παιδί μετά το πρώτο.
4. Kinderzuschlag – Πρόσθετο Επίδομα για Γονείς
Το Kinderzuschlag είναι ένα επιπλέον ποσό που συμπληρώνει το Kindergeld, εφόσον οι γονείς έχουν ελάχιστο εισόδημα 600 ευρώ μεικτά.
Το μέγιστο ποσό ανέρχεται στα 292 ευρώ μηνιαίως ανά παιδί και χορηγείται από το Familienkasse.
5. Unterhaltsvorschuss – Προκαταβολή Διατροφής
Οι μονογονείς που δεν λαμβάνουν διατροφή από τον άλλο γονέα ή τη λαμβάνουν ακανόνιστα, μπορούν να αιτηθούν Unterhaltsvorschuss.
Αυτό ανέρχεται σε:
- 230 ευρώ/μήνα για παιδιά έως 5 ετών
- 301 ευρώ/μήνα για παιδιά 6-11 ετών
- 395 ευρώ/μήνα για παιδιά 12-17 ετών (υπό προϋποθέσεις)
Η παροχή είναι ανεξάρτητη από το εισόδημα και χορηγείται από το Jugendamt.
6. Kur – Προγράμματα Ανάπαυσης για Μονογονείς
Οι Mutter-Kind-Kuren και Vater-Kind-Kuren καλύπτονται από τα δημόσια ασφαλιστικά ταμεία.
Η διάρκεια της θεραπείας είναι τρεις εβδομάδες, υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχουν ιατρικά τεκμηριωμένοι λόγοι (π.χ. χρόνιο άγχος, ψυχική και σωματική εξάντληση).
7. Elterngeld και Partnerschaftsbonus
Οι μονογονείς δικαιούνται 14 μήνες Elterngeld μετά τη γέννηση του παιδιού.
Αν επιστρέψουν στην εργασία τους σε μερική απασχόληση (24-32 ώρες/εβδομάδα), μπορούν να επωφεληθούν από το ElterngeldPlus ή τον Partnerschaftsbonus – με 4 επιπλέον μήνες ενίσχυσης.
Οι προκλήσεις για τους μονογονείς στη Γερμανία είναι πολλές, όμως υπάρχουν αρκετές παροχές που μπορούν να προσφέρουν στήριξη, τόσο οικονομικά όσο και πρακτικά.
