Όλο και περισσότεροι συνταξιούχοι πολίτες από τη Γερμανία επιλέγουν να συνεχίσουν τη ζωή τους στο εξωτερικό. Ήλιος, χαμηλότερο κόστος διαβίωσης και πολλές φορές ευνοϊκότερη φορολογία αποτελούν τους βασικούς λόγους αυτής της τάσης.
Όμως ένα νέο, καθοριστικό Urteil του Bundesfinanzhof (BFH) έρχεται να ανατρέψει όσα γνώριζαν μέχρι σήμερα δεκάδες χιλιάδες συνταξιούχοι που λαμβάνουν εξωτερικά εισοδήματα.
Πόσοι Γερμανοί ζουν με σύνταξη στο εξωτερικό
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Deutsche Rentenversicherung για το 2024, 244.934 Γερμανοί συνταξιούχοι μεταφέρουν τη νόμιμη σύνταξή τους στο εξωτερικό.
Επιπλέον, 1,4 εκατομμύρια λαμβάνουν εισοδήματα από τη Γερμανία ως αλλοδαποί συνταξιούχοι.
Οι δημοφιλέστεροι προορισμοί παραμένουν η Αυστρία, η Ελβετία, η Ισπανία και οι ΗΠΑ — χώρες με ισχυρές γερμανικές κοινότητες.
Παράλληλα, κράτη όπως η Πορτογαλία και η Ταϊλάνδη είχαν κερδίσει μεγάλο ενδιαφέρον λόγω χαμηλής ή μηδενικής φορολόγησης.
Όταν ο «φορολογικός παράδεισος» γυρίζει μπούμερανγκ
Για χρόνια, ορισμένες χώρες επέτρεπαν στους Γερμανούς συνταξιούχους να μην πληρώνουν καθόλου φόρο για τα εισοδήματά τους.
Η Ταϊλάνδη μέχρι πρόσφατα αποτελούσε χαρακτηριστικό παράδειγμα, ενώ η Πορτογαλία προσέφερε ιδιαίτερα ελκυστικά καθεστώτα:
- Για όσους εγκαταστάθηκαν μετά το 2020, φορολογία 10% στα πρώτα δέκα έτη.
- Για όσους ήρθαν μεταξύ 2009 και Απριλίου 2020, πλήρης απαλλαγή από φόρους για δέκα χρόνια.
Ωστόσο, το BFH ξεκαθαρίζει ότι η απαλλαγή στο εξωτερικό δεν σημαίνει απαλλαγή και από την υποχρέωση προς το γερμανικό Finanzamt.
Σύμφωνα με το Συμφωνητικό Αποφυγής Φορολογίας (DBA), όταν το κράτος διαμονής παραιτείται πλήρως από την είσπραξη φόρου, τότε το δικαίωμα φορολόγησης επανέρχεται στη Γερμανία.
Η υπόθεση που έκρινε το δικαστήριο
Ο συγκεκριμένος συνταξιούχος ζούσε από το 2018 στην Πορτογαλία και λάμβανε δύο τύπους εισοδημάτων:
- 193.941 ευρώ από berufständisches Versorgungswerk
- 254.506 ευρώ από Lebensversicherung
Επειδή η Πορτογαλία δεν επέβαλε κανέναν φόρο στα ποσά αυτά, το Finanzamt του επέβαλε φόρο ύψους 82.521 ευρώ.
Ο συνταξιούχος αντέτεινε ότι ο μηδενικός φόρος στην Πορτογαλία αποτελεί «φορολόγηση» με συντελεστή 0%, άρα καλύπτεται από το τοπικό δίκαιο.
Το ανώτατο δικαστήριο όμως ήταν σαφές: Αν το κράτος εγκατάστασης παραιτείται πλήρως από τη φορολόγηση για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, τότε η Γερμανία αποκτά εκ νέου το φορολογικό δικαίωμα. Έτσι η υποχρέωση πληρωμής μεταφέρεται στο γερμανικό σύστημα.
Πώς επηρεάζονται οι συνταξιούχοι στο εξωτερικό
Η απόφαση έχει βαρύνουσα σημασία για όλους τους συνταξιούχους στο εξωτερικό, ανεξάρτητα από το είδος της σύνταξης που λαμβάνουν.
Δεν αφορά μόνο την κρατική σύνταξη, αλλά και ιδιωτικές συντάξεις, επαγγελματικά ταμεία και ασφαλιστικά προϊόντα.
Το συμπέρασμα είναι ξεκάθαρο: Όποιος δεν πληρώνει φόρο στη χώρα που ζει, οφείλει να πληρώσει φόρο στη Γερμανία.
Αυτό σημαίνει ότι σε χώρες με μηδενική φορολογία, οι συνταξιούχοι μπορεί τελικά να βρεθούν σε πιο δυσμενή θέση από εκείνους που ζουν σε χώρες με χαμηλό αλλά υπαρκτό φόρο.
Τι σημαίνει αυτό στην πράξη
Η απόφαση λειτουργεί ως προειδοποίηση για όσους σκέφτονται να μετακομίσουν στο εξωτερικό αποκλειστικά για φορολογικούς λόγους:
- Οι απαλλαγές που προσφέρουν άλλες χώρες δεν προστατεύουν από τη γερμανική φορολογία.
- Η Γερμανία μπορεί να ζητήσει φόρο αναδρομικά, όπως συνέβη στην επίμαχη υπόθεση.
Ο «φορολογικός παράδεισος» μπορεί να οδηγήσει τελικά σε υψηλότερη φορολογική επιβάρυνση.
